×

تاریخچه گرافیک از سنگ نبشته ها تا صنعت چاپ (قسمت چهارم)

طراحی گرافیک فدک 04 جولای 2019

در مطلب قبلی از تاریخچه گرافیک از سنگ نبشته ها تا صنعت چاپ (قسمت سوم)، تاریخچه گرافیک در ایران و جهان از نظر ظهور صنعت چاپ و دو گونه کلاسیک ابزارهای چاپ شامل چاپ با ابزارهای سربی (که به چاپ گوتنبرگ مشهور است). و همچنین چاپ با ابزارهای سنگی که چاپ سنگی یا لیتوگرافی گفته میشود توضیح داده شد. همچنین در مورد تاریخچه گرافیک در ایران از نظر ورود صنعت چاپ سنگی و گسترش سریع آن در شهرهای ایران سخن به میان آمد. در این مطلب قصد داریم کمی جلوتر رفته و حقایقی را در مورد ظهور صنایع جدید گرافیک و چاپ در ایران و جهان آشکار سازیم. با ما همراه باشید.

پدیداری نخستین کتابها و پوسترهای چاپی

پس از آنکه گوتنبرگ ابزار چاپی خود را به جهان معرفی نمود، بسرعت چاپ کتاب گسترش یافت. وی روزانه چندین کتاب منتشر مینمود. و اختراع دستگاه چاپ کمک شایانی به سرعت نشر کتاب کرده بود. در آن زمان آلدوس مانتیوس طراحی ساختن و صفحه بندی کتاب را بوجود آورد و سنگ بنای انتشار کتابهای چاپی در جهان غرب را پایه گذاری کرد. پس از آنها، با اختراع دستگاه چاپ سنگی یا لیتوگرافی چاپ پوستر در اتریش رواج پیدا کرد. و نخستین پوسترهای چاپی منتشر شدند.

این طرح تبلیغاتی در سال 1468 در زمان ویلیام کیستون آغاز شد، زمانی که او یک کتاب تبلیغاتی را تبلیغ کرد. پیش از آن پوسترهای دست نوشت وجود داشتند ولی بیشتر برای اطلاعیه های دولتی بکار میرفتند. پیش از لیتوگرافی، ویلیام کاکستون در انگلیس در سال 1477 نخستین پوستر را در چاپخانه ی خود منتشر نموده بود. ولی در سال 1870 پس از اختراع لیتوگرافی، نخستین پوسترهای تبلیغاتی ظاهر شدند.

اولین تبلیغ چاپ شده جهان

ظهور گرافیک مدرن

ویلیام موریس با تاسیس چاپخانه کلمسکات در نیمه دوم قرن نوزدهم، بسیاری از طراحی های مدرن گرافیک را تولید و چاپ نمود. بر این اساس میتوان موریس را پدر گرافیک مدرن دانست. موریس با بسیاری از طراحان گرافیک کار میکرد و بازار طراحی خیلی خوبی را برای آنها باب نمود. او در آکسفورد با نقاشان مهمی همکاری میکرد. و توانستند جنبش پیش از رافائل گرایان را پایه گذاری کنند. جنبشی که به اسم «هنر و پیشه» شناخته میشود.

جنبش هنر و پیشه بر سادگی و مناسب بودن بجای تجملاتی بودن تاکید داشت و پایه ای شد برای جنبش گرافیک مدرن. موریس و اعضای جنبشش بشدت سوسیالیست و مخالف سرمایه داری بودند. و صنعتی شدن را خطری برای محیط زیست و انسانها میدانستند. بر این اساس پیرو تولید کالاها و هنرهایی بود که در حین زیبایی شناسی برای انسانها نیز مفید باشد.

پدیدآیی پوسترهای مدرن

نخستین پوسترهای جهان برای نمایش های تئاتر، اطلاعیه های سربازگیری و آگهی های تجاری شرکتهای هند شرقی در قرن هفدهم میلادی تولید شدند. اما با پیشرفت صنعت چاپ و اختراع لیتوگرافی، انقلابی بزرگ در صنعت پوستر بوجود آمد. بدین علت که لیتوگرافی تولید تیراژ های بالا با هزینه های کم را سبب میشد. پس از آن با اختراع کرومولیتوگرافی (چاپ رنگی سنگی)، که چاپ چند رنگی را ممکن میشد، انقلابی دیگر در صنعت هنر پوستر ایجاد شد.

با اختراع کرومولیتوگرافی، بسیاری از پوسترهای سطح پایین و ناهوشمندانه تولید شدند که تصاویر چندان هنرمندانه ای را بنمایش نمیگذاشتند. ولی با پیدایش پوسترهای ژول شاره در سالهای پس از 1867 هنر پوستر به جایگاه قبلی خود بازگشت و همچنان با قدرت به پیش رفت.

اولین نمونه پوستر چاپ شده

پوسترهای نیمه دوم قرن بیستم

پس از سالهای 1950، با ظهور تکنیک ها و ابزارآلات جدید و خصوصا رایانه، تحول بسیار بزرگی در صنعت طراحی و چاپ پوستر بوجود آمد. و بویژه نقاشی و پوستر به هم نزدیکتر شدند. لیکن با توجه به اهداف هر یک از آنها، مخاطب متوجه تفاوت این دو هنر میشد و استفاده های کاربردی پوستر همچنان بارز بود.

هم اکنون هنر گرافیک در زندگی مدرن جایگاه ویژه ای دارد و تنها به طراحی های مربوط به کتاب و چاپ و طراحی پوستر مربوط نمیشود. و میتوان اثرات و کاربردهای هنر گرافیک را در جای جای زندگی انسانها مشاهده نمود.

نمونه پوستر تبلیغاتی اوباما

به پایان سری مطالب تاریخچه گرافیک از سنگ نبشته ها تا صنعت چاپ رسیدیم. دیدیم که تاریخچه هنر گرافیک در ایران و جهان از انسانهای اولیه تا اکنون فراز و نشیبهای گوناگونی را طی کرده است. گاهی ضعف گرفته و گاهی پر قدرت به پیش رفته است. لیکن اکنون نمیتوان آنرا از زندگی انسانها حذف کرد و دنیای رنگارنگ کاربردی انسانها را با دنیایی بی روح و ساکن جایگزین کرد.

ممنون از همراهی و صبر شما بزرگواران

درباره نوشته نظر بدین و توی بحث شرکت کنین

فدک

کارشناس ارشد روانشناسی صنعتی و سازمانی هستم، فعال در زمینه تبلیغات و علاقمند به نویسندگی. دوست دارم دانش خودم را در مقالاتم با شما به اشتراک بگذارم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × 3 =

 

براتون مطالب جدید و خبرای مهم رو میفرستیم